Eksmisja
Eksmisja to przymusowe usunięcie osoby z zajmowanego lokalu i przywrócenie władania właścicielowi. W polskim prawie nie wolno robić tego samodzielnie - nie można wymienić zamków ani wynieść rzeczy lokatora. Eksmisja wymaga wyroku sądu, a jego wykonaniem zajmuje się komornik. Samowolne usuwanie lokatora jest przestępstwem (naruszenie miru domowego).
Przebieg
Najpierw właściciel wytacza powództwo o eksmisję (najczęściej po skutecznym wypowiedzeniu najmu z powodu zaległości czynszowych). Sąd bada, czy lokatorowi przysługuje lokal socjalny. Niektóre grupy są chronione - osoby z małoletnimi dziećmi, kobiety w ciąży, niepełnosprawni, emeryci o niskich dochodach - i wobec nich sąd zwykle przyznaje prawo do lokalu socjalnego od gminy.
Zakaz eksmisji na bruk i okres ochronny
Komornik nie może eksmitować "na bruk". Jeśli przysługuje lokal socjalny, eksmisja czeka, aż gmina go wskaże. Dodatkowo obowiązuje okres ochronny od 1 listopada do 31 marca - w tym czasie nie wykonuje się eksmisji do pomieszczenia tymczasowego, jeśli osobie nie wskazano lokalu socjalnego. Te przepisy chronią lokatorów i bywają najtrudniejszą barierą dla właściciela.
Te ograniczenia tłumaczą popularność najmu okazjonalnego, który dzięki notarialnemu poddaniu się egzekucji znacząco upraszcza odzyskanie lokalu. Szczegółowo opisujemy procedurę w przewodniku: najem długoterminowy.
Przykład: Właściciel w Poznaniu uzyskał wyrok eksmisyjny wobec najemcy zalegającego od pół roku. Ponieważ w mieszkaniu mieszka matka z dzieckiem, sąd przyznał prawo do lokalu socjalnego. Eksmisja nie ruszy, dopóki gmina nie wskaże takiego lokalu - w praktyce oznacza to często kilkanaście miesięcy oczekiwania.