Dział IV Księgi Wieczystej

Dział IV to miejsce, w którym ujawnia się hipoteki obciążające nieruchomość — i tylko one. Jeśli nieruchomość była lub jest finansowana kredytem, to właśnie tu widnieje bank jako wierzyciel hipoteczny, suma hipoteki (zwykle wyższa od samego kredytu, bo obejmuje odsetki i koszty), waluta oraz rodzaj hipoteki.

Dla kupującego dział IV jest sygnałem ostrzegawczym: pusta rubryka oznacza nieruchomość wolną od długu, a wpis hipoteki — że na nieruchomości ciąży zabezpieczenie cudzego zobowiązania. Hipoteka jest prawem rzeczowym, więc „podąża za nieruchomością” niezależnie od zmiany właściciela; kupując mieszkanie z wpisaną hipoteką, kupujący przejmuje ryzyko, że bank skieruje egzekucję do tej nieruchomości, jeśli sprzedający przestanie spłacać kredyt. Standardowym zabezpieczeniem kupującego jest zaświadczenie banku o saldzie kredytu oraz tzw. promesa, czyli zgoda banku na wykreślenie hipoteki po spłacie z ceny zakupu; całość rozlicza się zwykle przez notariusza, a część ceny trafia bezpośrednio na rachunek banku sprzedającego. Jak czytać poszczególne kolumny wpisu i pozostałe rubryki opisuje przewodnik: działy księgi wieczystej.