Akt notarialny

Akt notarialny to dokument urzędowy sporządzony przez notariusza, który potwierdza dokonanie określonej czynności prawnej i nadaje jej szczególną moc dowodową. W obrocie nieruchomościami ma znaczenie fundamentalne: przeniesienie własności nieruchomości jest ważne wyłącznie wtedy, gdy nastąpi w formie aktu notarialnego. Umowa sprzedaży mieszkania czy domu spisana zwykle na papierze, bez notariusza, jest prawnie bezskuteczna co do przeniesienia własności.

Forma aktu notarialnego jest obowiązkowa między innymi przy umowie sprzedaży, darowizny, zamiany i dożywocia nieruchomości, przy ustanowieniu odrębnej własności lokalu oraz przy ustanowieniu hipoteki. Notariusz nie tylko spisuje oświadczenia stron, ale też weryfikuje tożsamość, księgę wieczystą i stan prawny, poucza o skutkach czynności oraz oblicza i pobiera należne podatki i opłaty.

Co obejmuje akt i ile kosztuje

Przy zakupie nieruchomości notariusz w jednym akcie zwykle: dokumentuje sprzedaż, oblicza i pobiera podatek PCC (na rynku wtórnym 2% wartości), nalicza taksę notarialną według stawek maksymalnych z rozporządzenia oraz pobiera opłaty sądowe za wpisy do księgi wieczystej. Standardowe stawki sądowe to 200 zł za wpis prawa własności i 200 zł za wpis hipoteki, a przy zakładaniu nowej księgi dodatkowo 100 zł. Notariusz po podpisaniu aktu składa wniosek wieczystoksięgowy w imieniu kupującego.

Z aktu strony otrzymują wypisy - kopie o mocy oryginału. Oryginał pozostaje w kancelarii. Wypis jest potrzebny m.in. do banku, urzędu skarbowego i spółdzielni, dlatego przy podpisaniu warto od razu zamówić ich odpowiednią liczbę.