Użytkowanie wieczyste

Użytkowanie wieczyste to prawo do korzystania z gruntu należącego do Skarbu Państwa lub samorządu przez 99 lat (wyjątkowo nie mniej niż 40), z możliwością przedłużenia. Użytkownik wieczysty nie jest właścicielem ziemi, ale traktuje ją niemal jak swoją: może budować, sprzedawać, dziedziczyć i obciążać hipoteką. Co istotne, budynki wzniesione na takim gruncie stanowią odrębną własność użytkownika wieczystego, podczas gdy sam grunt pozostaje publiczny.

Charakterystyczną cechą jest opłata roczna, którą użytkownik wieczysty wnosi właścicielowi gruntu (gminie lub Skarbowi Państwa). Jej wysokość to ustalony procent wartości gruntu, a wartość ta może być okresowo aktualizowana, co podnosi opłatę. To różni użytkowanie wieczyste od pełnej własności, gdzie żadna taka opłata nie występuje.

Przekształcenie we własność

Od 1 stycznia 2019 roku użytkowanie wieczyste gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształciło się z mocy prawa we własność. Właściciele mieszkań i domów na takich gruntach wnoszą przez 20 lat tzw. opłatę przekształceniową (albo regulują ją jednorazowo z bonifikatą). Reforma nie objęła jednak wszystkich gruntów, m.in. komercyjnych czy niezabudowanych, więc użytkowanie wieczyste wciąż istnieje i bywa spotykane w obrocie.

Co to oznacza przy zakupie

Kupując mieszkanie lub działkę w użytkowaniu wieczystym, sprawdź w Dziale I i II księgi wieczystej charakter prawa, termin jego trwania oraz wysokość opłaty rocznej. Krótki pozostały okres lub wysoka, niedawno zaktualizowana opłata mogą obniżyć atrakcyjność oferty. Banki kredytują takie nieruchomości, ale zwracają uwagę na liczbę lat pozostałych do końca użytkowania.

Przykład: Mieszkanie w warszawskiej kamienicy stoi na gruncie w użytkowaniu wieczystym ustanowionym do 2089 roku. Właściciel lokalu jest współużytkownikiem wieczystym gruntu w udziale odpowiadającym powierzchni mieszkania i co roku wnosi opłatę liczoną jako procent wartości tej części działki. Po reformie z 2019 roku, jeśli grunt jest wyłącznie mieszkaniowy, prawo to przekształca się we własność z opłatą przekształceniową rozłożoną na 20 lat.

Pojęcia powiązane