Dziedziczenie nieruchomości

Dziedziczenie nieruchomości to przejście własności mieszkania, domu lub gruntu na spadkobierców po śmierci właściciela. Następuje z mocy prawa w chwili śmierci, ale żeby spadkobierca mógł swobodnie dysponować nieruchomością — sprzedać ją, obciążyć, ujawnić w księdze wieczystej — musi najpierw formalnie potwierdzić swoje prawa.

Dwie drogi: ustawa albo testament

Jeśli zmarły nie zostawił testamentu, obowiązuje dziedziczenie ustawowe — krąg spadkobierców i ich udziały wyznacza Kodeks cywilny, zaczynając od małżonka i dzieci. Jeśli był testament, decyduje wola spadkodawcy, z zastrzeżeniem ograniczeń ustawowych. Niezależnie od drogi, potwierdzenie nabycia spadku następuje albo przez sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, albo przez notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Dopiero z takim dokumentem składa się wniosek o zmianę właściciela w księdze wieczystej.

Zachowek i dział spadku

Pominięcie najbliższych w testamencie nie zawsze pozbawia ich wszystkiego. Osobom, które dziedziczyłyby ustawowo, przysługuje zachowek — co do zasady połowa (1/2) wartości udziału, jaki przypadłby przy dziedziczeniu ustawowym, a dla małoletnich oraz trwale niezdolnych do pracy dwie trzecie (2/3). Gdy spadkobierców jest kilku, nieruchomość trafia do nich na współwłasność; jej rozdzielenie wymaga działu spadku, przeprowadzanego u notariusza albo w sądzie.

Po stronie podatkowej najbliższa rodzina może być zwolniona z podatku od spadków i darowizn, jeśli dopełni zgłoszenia w terminie. Trzeba też pamiętać, że przy późniejszej sprzedaży odziedziczonej nieruchomości pięcioletni okres dla PIT liczy się od nabycia przez spadkodawcę, a nie od daty śmierci — to często działa na korzyść spadkobiercy. Praktyczne kroki krok po kroku opisuje strona dziedziczenie nieruchomości.