Darowizna nieruchomości

Darowizna nieruchomości to bezpłatne przekazanie mieszkania, domu lub działki innej osobie za życia darczyńcy — to alternatywa wobec dziedziczenia, które następuje dopiero po śmierci. W odróżnieniu od sprzedaży nie ma tu ceny ani zapłaty — obdarowany nabywa własność nieodpłatnie, ale przejmuje też ewentualne obciążenia wpisane w księdze wieczystej, np. hipotekę.

Forma i wpis

Darowizna nieruchomości jest ważna tylko wtedy, gdy zostanie zawarta w formie aktu notarialnego — to wymóg bezwzględny, ustna obietnica nie wywołuje skutku przeniesienia własności. Notariusz sporządza akt, a następnie składany jest wniosek o zmianę właściciela w księdze wieczystej. Dopiero wpis ujawnia nowego właściciela wobec osób trzecich.

Podatek od darowizny

Darowizna podlega podatkowi od spadków i darowizn, którego wysokość zależy od grupy podatkowej, czyli stopnia pokrewieństwa. Najbliższa rodzina — małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, dziadkowie — należy do tzw. grupy zerowej i może być całkowicie zwolniona z podatku, pod warunkiem dopełnienia formalności (przy darowiźnie w formie aktu notarialnego obowiązek zgłoszenia realizuje notariusz). Dla dalszych krewnych i osób obcych obowiązują kwoty wolne i progi rosnące wraz z dystansem pokrewieństwa. Konkretne kwoty wolne i stawki bywają aktualizowane, dlatego warto je potwierdzić na dzień darowizny.

Istotny jest też skutek na przyszłość: darowizna na rzecz najbliższych bywa doliczana przy obliczaniu zachowku, a obdarowany, sprzedając nieruchomość, podlega zasadzie pięciu lat w PIT liczonej od końca roku nabycia w drodze darowizny. Darowizna bywa więc nie tylko gestem rodzinnym, ale i decyzją o realnych konsekwencjach podatkowych.