Założenie nowej Księgi Wieczystej
Założenie nowej księgi wieczystej to czynność sądowa polegająca na utworzeniu rejestru dla nieruchomości, która dotąd takiej księgi nie miała albo dla której powstaje odrębna własność. Każda księga ma unikalny numer i opisuje stan prawny jednej nieruchomości: jej oznaczenie, właściciela, obciążenia i hipoteki. Bez założonej księgi obrót bywa utrudniony, a bank zwykle nie udzieli kredytu hipotecznego, bo nie ma gdzie wpisać zabezpieczenia.
Najczęściej zakłada się ją w kilku sytuacjach: gdy deweloper wyodrębnia poszczególne lokale i dla każdego mieszkania powstaje osobna księga; gdy dzieli się działkę na mniejsze; albo gdy nieruchomość z różnych przyczyn historycznych nigdy księgi nie posiadała. Założenie księgi dla lokalu pozwala ustanowić pełną, odrębną własność mieszkania.
Jak to przebiega
Wniosek składa się na formularzu KW-ZAL w sądzie rejonowym właściwym dla położenia nieruchomości, dołączając dokumenty potwierdzające stan prawny (np. akt notarialny, wypis z rejestru gruntów, dane o powierzchni i udziale w gruncie). Opłata sądowa za założenie księgi wieczystej wynosi 100 zł; jeśli w tej samej procedurze wpisuje się prawo własności, dochodzi 200 zł za ten wpis. Przy zakupie mieszkania od dewelopera formalności zwykle prowadzi notariusz w ramach wpisu do KW.
Przykład: Deweloper kończy budowę bloku i dla każdego sprzedanego mieszkania zakłada odrębną księgę wieczystą, w której wpisuje nabywcę jako właściciela oraz jego udział w gruncie i częściach wspólnych. Opłata za samo założenie księgi to 100 zł, a za wpis prawa własności kolejne 200 zł; oba koszty zwykle pokrywa kupujący i rozlicza je notariusz.