Współwłasność małżonków
Współwłasność małżonków, a ściślej wspólność majątkowa małżeńska, to ustrój, który powstaje z mocy prawa w chwili zawarcia małżeństwa, jeśli małżonkowie nie podpisali intercyzy. Nieruchomości nabyte w czasie trwania małżeństwa za wspólne środki wchodzą do majątku wspólnego i należą do obojga małżonków na zasadzie współwłasności łącznej, a więc bezudziałowej.
Bezudziałowość ma konkretne konsekwencje. Dopóki trwa wspólność, żaden z małżonków nie może powiedzieć, że należy do niego konkretna połowa mieszkania, ani sprzedać samodzielnie swojej części. Do sprzedaży, darowizny czy obciążenia hipoteką nieruchomości wspólnej potrzebna jest zgoda obojga małżonków. Bank udzielający kredytu hipotecznego małżeństwu zwykle wymaga, by oboje byli kredytobiorcami.
Majątek osobisty a wspólny
Nie wszystko jest wspólne. Do majątku osobistego należą m.in. nieruchomości nabyte przed ślubem, otrzymane w darowiźnie lub spadku (chyba że darczyńca postanowił inaczej) oraz kupione w całości za środki osobiste. Mieszkanie ze spadku po rodzicach jednego z małżonków pozostaje jego majątkiem osobistym, nawet jeśli małżeństwo trwa.
Kiedy ustaje wspólność
Wspólność majątkowa kończy się m.in. wskutek rozwodu, separacji, śmierci jednego z małżonków albo podpisania intercyzy w trakcie małżeństwa. Z chwilą ustania współwłasność łączna przekształca się w współwłasność w częściach ułamkowych (domyślnie po połowie) i dopiero wtedy można ją znieść oraz podzielić majątek.
Przykład: Para kupuje mieszkanie w Gdańsku trzy lata po ślubie, nie mając intercyzy. Lokal wchodzi do majątku wspólnego jako współwłasność łączna, więc do jego sprzedaży potrzebny jest podpis obojga. Po rozwodzie wspólność ustaje i mieszkanie staje się współwłasnością po 1/2; jeśli małżonkowie nie dojdą do porozumienia, podział majątku przeprowadza sąd.