Służebność przesyłu
Służebność przesyłu to prawo, na mocy którego przedsiębiorstwo przesyłowe (energetyczne, gazowe, wodociągowe, telekomunikacyjne) może korzystać z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do eksploatacji swoich urządzeń: linii energetycznych, gazociągów, wodociągów, kanalizacji czy słupów. Wprowadzono ją do Kodeksu cywilnego w 2008 roku, by uporządkować status milionów urządzeń przebiegających przez prywatne grunty.
W przeciwieństwie do zwykłej służebności gruntowej, przesyłowa ustanawiana jest na rzecz przedsiębiorcy, a nie konkretnej sąsiedniej działki. Daje firmie prawo wejścia na teren w celu konserwacji, naprawy czy wymiany urządzeń, a właściciela gruntu zobowiązuje do znoszenia ich obecności. Z reguły wiąże się z wynagrodzeniem dla właściciela, jednorazowym lub okresowym, którego wysokość zależy m.in. od powierzchni zajętej i ograniczeń w zabudowie.
Dla kupującego ma to praktyczne znaczenie. Przewód wysokiego napięcia czy gazociąg biegnący przez działkę tworzy strefę, w której często nie można nic wybudować ani posadzić wysokich drzew. To realne ograniczenie powierzchni zabudowy, a tym samym wartości gruntu. Służebność przesyłu, jeśli jest ustanowiona formalnie, znajduje się w Dziale III księgi wieczystej; warto też porównać ją z mapą uzbrojenia terenu i zapytać dostawców mediów, co dokładnie przebiega pod ziemią.
Przykład: Przez środek działki przebiega napowietrzna linia średniego napięcia z dwoma słupami. Zakład energetyczny ustanawia służebność przesyłu z prawem dojazdu do słupów i obowiązkiem utrzymania pasa wolnego od drzew. W zamian właściciel otrzymuje jednorazowe wynagrodzenie, ale traci możliwość zabudowy pasa pod linią, co zmniejsza realnie użyteczny metraż działki.